Gwiazda Kopernika - Jan Peszek

Miałem przyjemność udzielić swojego głosu profesorowi Nowarze, który zaczął jako nauczyciel Kopernika, a skończył jako jego uczeń - mówi Jan Peszek.

W roku 2009, ogłoszonym przez ONZ Międzynarodowym Rokiem Astronomii, Kino Świat przedstawia pasjonującą animowaną opowieść o człowieku, który dokonał największego odkrycia w dziejach świata.  W niezwykłej epoce rozkwitającego Renesansu astronomia miesza się z astrologią, alchemicy poszukują kamienia filozoficznego, a podróżnicy dokonują wielkich odkryć. Wiara i nauka, cuda i rzeczywistość, złudy i marzenia. I mały Mikołaj, którego historia okrzyknie wielkim Kopernikiem...

Postać Mikołaja Kopernika jest znana na całym świecie. Fascynuje nie tylko naukowców pełnych podziwu dla dokonanego przezeń odkrycia, ale także zwykłych ludzi. I nie tylko tych zupełnie zwykłych, bo historią toruńskiego astronoma interesowały się na przestrzeni wieków takie wybitne osobistości, jak Napoleon Bonaparte, czy Fryderyk Chopin - obaj przybyli do Torunia w poszukiwaniu śladów po wielkim naukowcu. Jednak jak zainteresować Kopernikiem i jego działalnością współczesną młodzież i uczniów? Jak sprawić, by historia wielkiej naukowej rewolucji wydała im się żywa i bliska? Twórcy "Gwiazdy Kopernika" znaleźli odpowiedź: koncentrując się na młodości wielkiego uczonego wykreowali postać, z którą łatwo się utożsamić dzisiejszym młodym ludziom - niepokornego, czasem wręcz zbuntowanego młodzieńca, mającego w sobie ogromną ciekawość świata, która popycha go do wielkich odkryć. Kopernik został ukazany nie jako postać pomnikowa, ale żywy człowiek, mający swoje marzenia, problemy a także rozmaite wady. Krok po kroku, poznając bliżej bohatera i jego historię, zaczynamy też coraz lepiej rozumieć jak i dlaczego dokonał swojego wielkiego odkrycia. Pełna polotu i wyobraźni animowana forma pozwala przedstawić te skomplikowane zagadnienia w sposób obrazowy i zrozumiały nawet dla kilkuletniego dziecka. Co więcej "Gwiazda Kopernika" jest jak najdalsza od podręcznikowej nudy, a teorię wielkiego naukowca poznajemy niejako przy okazji jego perypetii miłosnych oraz na poły sensacyjnej intrygi związanej z osobą demonicznego astrologa Paula van de Voldera.

Animacja

450 tysięcy rysunków - tyle było potrzeba, by powstała "Gwiazda Kopernika". To pierwsza od 20 lat, czyli od czasów "Bolka i Lolka na Dzikim Zachodzie", polska pełnometrażowa produkcja animowana dla dzieci, zrealizowana przez ostatnie istniejące studio animacji w Polsce - Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Ogrom tej pracy robi olbrzymie wrażenie, zwłaszcza jeśli uświadomimy sobie, że wszystkie rysunki zostały wykonane ręcznie (na papierze lub komputerowym tablecie). Dla porównania: wyprodukowanie jednego odcinka "Bolka i Lolka" wymagało "tylko" około 5 tysięcy rysunków... Film został wykonany w technice animacji klasycznej z elementami 3D, podobną do wykorzystanej w wielkim hicie dla dzieci pt. "Król Lew". Zastosowanie komputerowo nakładanych świateł i cieni, a także trójwymiarowych dekoracji daje odpowiednie wrażenie przestrzenności. Oryginalną muzykę skomponował wybitny polski kompozytor filmowy Abel Korzeniowski.

Historia

Mikołaj Kopernik, syn toruńskiego kupca, jest bystrym i ciekawym świata dzieckiem. Gdy ma dziesięć lat, niderlandzki astrolog Paul van de Volder przepowiada mu wielką przyszłość, rozwijając w chłopcu zainteresowanie gwiazdami. Paul van de Volder ponownie pojawia się w życiu Mikołaja, gdy ten jest już studentem Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Pomiędzy astrologiem szarlatanem a Wojciechem

z Brudzewa i innymi profesorami uniwersytetu rozpoczyna się walka o duszę studenta. Astrologia walczy z astronomią. Z wątpliwości i pytań, które targają Mikołajem, rodzi się odkrycie, które zmieni świat.

Walory edukacyjne "Gwiazdy Kopernika" nie ograniczają się do przedstawienia w klarowny i zrozumiały nawet dla kilkuletniego dziecka sposób, na czym polegała teoria Kopernika i jak zmieniała ówczesne pojmowanie świata. Film przybliża fakty z życia uczonego: od dzieciństwa w kupieckiej rodzinie w Toruniu, wzrastanie pod opieką wuja, biskupa warmińskiego Łukasza Watzenrode, przez studia na Akademii Krakowskiej, po dalszą edukację w Bolonii i Rzymie. Wśród protagonistów pojawiają się postaci ówczesnych wybitnych astronomów, takich jak Wojciech z Brudzewa, czy Dominik Novara, co pozwala przybliżyć atmosferę naukowego ożywienia jakie miało miejsce w owym czasie. Kulturowy kontekst poszerza wprowadzenie do akcji postaci na poły mitycznych, takich jak Faust, który podobno w Krakowie uczył się czarnej magii. "Gwiazda Kopernika" jest też znakomitą okazją do poznania blasków i cieni życia codziennego na przełomie XV i XVI wieku.

Choć na temat młodości Kopernika źródła są bardzo skąpe twórcy filmu dotarli do wszystkich dostępnych dokumentów - nawet astrologicznego wykresu, który został dla niego sporządzony i który odgrywa ważną rolę w przebiegu akcji. Film powstał  w konsultacji z autorytetami w dziedzinie astronomii oraz osobami mającymi doświadczenie w edukacji dzieci i młodzieży m.in. dyrektorem Planetarium Śląskiego w Chorzowie Jackiem Szczepanikiem.

Gwiazda Kopernika
Premiera: 9 października 2009
Czas trwania: 94 min.

Produkcja: Polska 2008

Dystrybucja w Polsce: Kino Świat Sp. z o.o.
ul. Belwederska 20/22, 00-762 Warszawa, tel. (22) 840-68-01

Obsada:

Piotr Adamczyk jako Mikołaj Kopernik
Jerzy Stuhr jako Paul Van De Volder
Anna Cieślak jako Anna

W pozostałych rolach:
Jan Peszek, Piotr Fronczewski, Olgierd Łukaszewicz, Andrzej Grabowski, Piotr Piecha, Krzysztof Gosztyła, Robert Mazurkiewicz, Grażyna Bułka, Michał Piela, Kazimierz Czapla, Lucyna Sypniewska, Grzegorz Drojewski, Małgorzata Zajączkowska ,Joanna Pach, Barbara Zielińska

Twórcy Filmu:

Scenariusz i Reżyseria - Zdzisław Kudła, Andrzej Orzechowski
Opracowanie Plastyczne - Janusz Stanny
Muzyka - Abel Korzeniowski
Produkcja - Studio Filmów Rysunkowych Bielsko-Biała,

Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych, Kino Świat