Sekretne życie sprzętów domowych – recenzja książki „Krześlaki z rozwianą grzywą”

Już trzecie pokolenie może korzystać z dobrodziejstw utworów Joanny Kulmowej, a dzięki wznowieniom starszych zbiorów wierszy, coraz młodsze dzieci mogą z ich pomocą rozwijać wyobraźnię.

U Kulmowej nic nie jest oczywiste. Jeśli myślisz, że siedzisz na krześle, to jesteś w błędzie! To ognisty rumak, który tylko w dzień nieruchomieje. Czy szafa w twoim pokoju skrywa tylko ubrania? Nic podobnego! To w niej kryją się sny! A odkurzacz? Co robi, gdy go nie widzimy? Wylatuje przez okno i „odchmurza" niebo, taki jest pożyteczny! Mogłabym tak jeszcze wymieniać, aż doliczyłabym do czternastu, bo tyle nowych wcieleń zwyczajnym domowym sprzętom nadała autorka. A każdy inny, niż nam się z pozoru wydaje. Żyją własnym życiem poza naszym wzrokiem.

Kulmowa zaczarowała świat - i to ten najbliższy, najbardziej nam znajomy, bo domowy. Po lekturze tej książki inaczej spojrzymy na lustro, dywan, stół... Kto by się spodziewał, że te sprzęty mają pragnienia i sny? Potrafią pełnić inne funkcje, niż tylko te, do których stworzył je człowiek.

Poetka bawi się słowami i ich znaczeniami. Figlarność i groteskę łączy z liryzmem, codzienność z magią i surrealizmem. Obrazy, które tworzy równie dobrze mogłyby się wyśnić w dziecięcej głowie. Wrażenie to potęgują ilustracje Michaliny Cieślikowskiej-Kulmatyckiej - delikatne, zwiewne, przymglone, jak ze snu właśnie. Czy my je widzimy, czy śnią nam się tylko?

Zbiór „Krześlaki z rozwianą grzywą" był już wydany w 1978, ale teraz zyskał „drugie ja" w języku francuskim. Każdy wiersz ma swój odpowiednik, który nie jest lustrzanym odbiciem. Autorka sama na nowo stworzyła teksty w języku André Bretona, a dodatkowo je zinterpretowała, czego dowodem jest płyta dodana do książki. Oprawiona nastrojową muzyką dopełnia wrażenia nierealności. Ale uwaga! Płyta stanowi również ćwiczenie cierpliwości dla tych, którzy nie lubią francuskiego. Każdy wiersz czytany jest najpierw w obcym języku, potem po polsku. Nie można przewinąć do następnego, ponieważ obie wersje tworzą jedną ścieżkę dźwiękową. Publikacja ta na pewno będzie pożyteczna dla dzieci uczących się języka francuskiego, a jednocześnie, jak sądzę, stanowi towar eksportowy. I dobrze! Niech nad Sekwaną też wiedzą, kto zacz Joanna Kulmowa!

Agata Hołubowska*

nasza ocena

Krześlaki z rozwianą grzywą
Joanna Kulmowa
il. Michalina Cieślikowska-Kulmatycka
wyd. Magno, 2010
sugerowany wiek: 7+

*Agata Hołubowska (ur.1981) - z wykształcenia teatrolog i etnolog, z zamiłowania podróżniczka i fotograf-amator, a z potrzeby mama i zagorzała czytelniczka dziecięcych książek.