Ocalony przez książki

Okres szkoły podstawowej przesiedziałem w bibliotece. Chroniłem się tam przed nielubianymi przedmiotami i niezrozumiałymi rygorami szkoły, przed irytującą hałaśliwością rówieśniczych zabaw i wymagań, przed różnego rodzaju i autoramentu naciskami, jakim podlega dziecko, zanim stanie się zdolne do samoobrony.

Osiedlowa biblioteka na Żubrzej ocaliła mi życie i kręgosłup, a przy okazji raz na zawsze pozbawiła dobrego literackiego smaku. Jej zbiory przeczytałem bowiem w całości - zaczynając od książek dla młodzieży, a kończąc na półce z kryminałami i powieściami wojennymi. Od tamtego czasu czytam wszystko, co wpadnie mi w ręce (lub w oko). Jestem czytelnikiem chaotycznym i mało racjonalnym, który często zachwyca się nie samą książką, ale i okolicznościami towarzyszącymi jej zdobyciu i lekturze.

Ze szczególnym zapałem czytam wiersze, które nie są już modne. Łatwo poznać po kroju wiersza, czy jest modny czy nie, w jakich latach go stworzono. Lubię wiersze poetów zapomnianych, nigdy naprawdę nie pamiętanych, odeszłych. Wiersze pisarzy, którzy nie zdobyli nieśmiertelności, którzy umarli.

Dużo takich wierszy można znaleźć w archiwalnych numerach ODRY, KONKRETÓW, RADARU i innych pism, które wtedy drukowały poezję i prozę. Czasami można też natrafić na jakiś tomik na targach taniej książki czy bibliotecznych wyprzedażach.

Co to za przyjemność czytać starą, zapomnianą, pewnie nie najlepszą poezję? Cóż, to trzeba lubić, trzeba być melancholikiem, umieć uświadomić sobie, że już byli przed nami poeci - nie ci wielcy, których się przyjmuje jak coś danego raz na zawsze, istniejącego od początku świata i go współtworzącego - ale poeci mali, przeciętni, mierni, którzy podobnie jak my czuli chłód niekończących się zim i radość krótkiego lata i nie potrafili tego wypowiedzieć. A potem podzielili los, jaki stanie się i naszym udziałem.

Rafał Witek