Koniec roku to już tradycyjnie czas przeglądu najważniejszych wydarzeń mijających miesięcy, ocen i podsumowań. Kulturze i sztuce dla dzieci przyglądamy się nieustannie, starając się wyłapywać zjawiska i zdarzenia bardziej lub mniej spektakularne, pokusiliśmy się więc o zestawienie tych, które, naszym zdaniem, szczególnie zasługują na uwagę.

Film
Z pewnym smutkiem stwierdzamy, że w kinie dziecięcym wydarzeń jak na lekarstwo, ale na szczęście ten rok przyniósł dwa spektakularne sukcesy - jeden z kina światowego, drugi - z rynku polskiego.
Pierwszy to doskonałe notowania filmu animowanego „Odlot". Widzowie docenili świetną produkcję Pixara, tłumnie ruszając do kin. I zrobili to jeszcze zanim obraz zdobył po dwa Złote Globy i Oskary za najlepszy film animowany i najlepszą muzykę. Kto jeszcze filmu nie widział, najwyższa pora zasiąść z dziećmi na kanapie i obejrzeć.
Przeczytaj recenzję

fot. z materiałów prasowych
Drugim ważnym wydarzeniem w świecie filmu dla dzieci był istny deszcz nagród, który spadł na polską produkcję - „Magiczne drzewo. Czerwone krzesło" Andrzeja Maleszki. I tak w 2010 roku film otrzymał, m. in. Nagrodę Główną dla najlepszego filmu pełnometrażowego na festiwalu BAMkids Film Festival w Nowym Jorku; Grand Prix i Nagrodę Publiczności na Międzynarodowym Festiwalu Filmów dla Dzieci w Tajpej na Tajwanie; Grand Prix i Nagrodę Publiczności na Międzynarodowym Festiwalu Filmów dla Dzieci w Kristiansand w Norwegii; Nagrodę Główną dla najlepszego filmu dziecięcego na 50. Międzynarodowym Festiwalu Filmów dla Dzieci i Młodzieży w Zlinie w Czechach; Nagrodę specjalną "Platynowe Koziołki" na 28. Międzynarodowym Festiwalu Filmów Młodego Widza Ale Kino! w Poznaniu. I wiele innych. W sumie, jak mówi sam Maleszka, jego film zdobył na całym świecie ok. 40 nagród. Trudno o lepszą definicję „spektakularnego sukcesu". Szkoda, że nie mamy ich w polskiej kinematografii więcej.
Przeczytaj recenzję

fot. z materiałów prasowych
Nad tym, co zrobić, by to zmienić nie tylko w Polsce, ale w całej Europie, zastanawiali się w listopadzie reżyserzy, producenci i eksperci z Polski, Danii i Niemiec podczas konferencji inaugurującej program "Kids First!". Co uradzili? Potrzebne są pieniądze. I to nie tylko na produkcję, ale też, a może nawet przede wszystkim, na promocję dobrego europejskiego kina, tak, by miało ono szanse konkurowania z wysokobudżetowymi i mocno promowanymi produkcjami amerykańskimi. Póki tych pieniędzy nie ma, jedyną szansę na dotarcie do szerszej widowni daje filmom udział w festiwalach i idący za tym rozgłos. Tylko wtedy jest nadzieja, że przebiją się do mediów, a więc i do świadomości widzów.
Przeczytaj relację z konferencji.
Jednym z doskonałych filmów, który niestety na polskie ekrany się nie przebił, ale na szczęście pojawił się w kwietniu tego roku na DVD, jest obraz Spike'a Jonze'a - „Gdzie mieszkają Dzikie Stwory". Decyzja dystrybutora niezrozumiała, bo film okrzyknięto jedną z najlepszych produkcji 2009 r. To niezwykła ekranizacja klasycznej opowieści dla dzieci, napisanej i zilustrowanej przez Maurice'a Sendaka. Książka od czasu premiery w 1963 roku sprzedała się w nakładzie prawie 20 mln egzemplarzy na całym świecie (co ciekawe, w Polsce nie doczekała się jeszcze publikacji). Opowiada o samotnym 9-latku, który ucieka przed problemami w świat wyobraźni, właśnie tam, gdzie mieszkają dzikie stwory. Film dla starszych dzieci i dorosłych, naprawdę warto poświecić czas i go obejrzeć.
Przeczytaj recenzje filmu „Gdzie mieszkają Dzikie Stwory"

Kolejne warte obejrzenia filmy dla dzieci poznaliśmy we wrześniu podczas 3. Festiwalu Filmów Dziecięcych Galicja. Za najlepszy film pełnometrażowy uznano wielokrotnie już nagradzany na świecie obraz brytyjskiego reżysera Philipa Hunta „Chłopiec i pingwin" (Lost and found). Film jest dostępny w Polsce na DVD.
Doczekaliśmy się też nowego festiwalu. Z okazji 100-lecia animacji lalkowej we wrześniu odbyła się w Łodzi pierwsza edycja Se-Ma-For Film Festival. Jej celem było zorganizowanie wielkiego jubileuszu filmu lalkowego, przypominającego wkład Władysława Starewicza w rozwój sztuki filmowej oraz podkreślenie wkładu łódzkiego Se-Ma-Fora w kontynuowanie tradycji filmu lalkowego. Z niecierpliwością czekamy na kolejne edycje.
Teatr
Jeśli uznaliśmy, że w kinematografii dziecięcej wydarzeń było niewiele, to w teatrze - jeszcze mniej.
Za jedno z najciekawszych uznać można inaugurację i realizację projektu „Dziecko - teatr - świat. Ponad barierami" (październik) warszawskiego teatru Baj we współpracy z norweskimi partnerami: Grusomhetens Teater oraz Oslo Teatersenter. W ramach projektu powstał niezwykły spektakl „Świat Garmanna", pokazywany zarówno w Polsce, jak i w Norwegii. Inspiracją dla projektu są książki „Lato Garmanna", „Ulica Garmanna" i „Sekret Garmanna" współczesnego norweskiego grafika i pisarza Stiana Hole, wydane w języku polskim (dwa pierwsze tytuły) w ramach promocji literatury norweskiej w 2008 i 2009 r. (wyd. FISO). Poza spektaklem projekt obejmował cykl warsztatów teatralnych dla dzieci.
Przeczytaj recenzję spektaklu.

Warto też wspomnieć o innym wydarzeniu - sukcesie sztandarowego spektaklu Teatru GROTESKA "Wielka Parada Smoków" podczas Wystawy Światowej EXPO 2010 w Szanghaju. Obejrzało go prawie 200 tysięcy widzów! Jak widać, polskie smoki mogą zachwycać nawet w państwie smoków.
(oprac. Ewa Świerżewska, Zuzanna Matyjek)
Przeczytaj podsumowanie roku 2010 w kategorii muzyka
Przeczytaj podsumowanie roku 2010 w kategorii książki
Przeczytaj podsumowanie roku 2010 w kategorii muzea i miejsca kultury
Przeczytaj podsumowanie roku 2010 w kategorii sztuki plastyczne
| drukuj | powrót |
| poleć artykuł |



Dzieci są jedynymi uczestnikami kultury, którym kontakt ze złą sztuką może wyrządzić krzywdę. Ogromnie cenię Qlturkę za to, że pokazuje, co w sztuce dla najmłodszych dobre, ciekawe i warte uwagi. Nie wyobrażam sobie już sieci bez tego miejsca.
Alicja Morawska Rubczak, badacz i krytyk teatru dla dzieci, kuratorka małych Warszawskich Spotkań Teatralnych
Przychodzi maj i znów na ławkach w parkach, na ścianach budynków, w załamaniach murów pojawiają się miłosne napisy. Można się dowiedzieć, kto kogo kocha, kto bez kogo nie (...)