Koziołek z potencjałem, czyli z wizytą w Europejskim Centrum Bajki w Pacanowie

Tak jak Kraków kojarzy się ze Smokiem Wawelskim, Wąchock z Sołtysem, tak Pacanów z nikim innym jak z Koziołkiem Matołkiem. Ten literacki bohater, stworzony w 1933 roku przez Kornela Makuszyńskiego i Mariana Walentynowicza, nim dotarł do legendarnego wśród kóz miasta, przeżył wiele przygód. Gdy już jednak dotarł, to osiedlił się tam na dobre (jak się okazuje), a w 2010 roku wybudowano mu niezłą chatynkę.

Podróżując z Warszawy w góry, wiele razy mijaliśmy zielony drogowskaz, kierujący do Pacanowa. I za każdym razem przed oczami ukazywał mi się brodaty jegomość w czerwonych spodenkach, a w uszach pobrzmiewało charakterystyczne meczenie ze ścieżki dźwiękowej do filmów rysunkowych. I choć to po drodze, nigdy nie było nam po drodze, żeby wstąpić i zobaczyć uwiecznione w literaturze miejsce. Aż do niedawna, kiedy to postanowiliśmy, że Europejskie Centrum Bajki odwiedzić musimy. Bądź co bądź, jest to pierwsza próba utworzenia w Polsce „parku tematycznego" dla dzieci, bazującego na bajkowych postaciach zaczerpniętych z literatury.

Z taką koncepcją zetknęliśmy się kilkukrotnie w Skandynawii, gdzie odwiedziliśmy, między innymi: Dolinę Muminków (Naantali, k. Turku, Finlandia) i Świat Astrid Lindgren (Vimmerby, Szwecja) - miejsca niezwykłe, przemyślane w każdym calu, kipiące życiem. Pewnie dlatego lekkie zdziwienie wzbudziły we mnie zupełny spokój i pustka, które zastaliśmy po dotarciu na miejsce. Bardzo zdziwił mnie za to brak parkingu dla gości - dość niewyobrażalne zjawisko, biorąc pod uwagę fakt, iż większość ludzi porusza się współcześnie samochodami, a do takich miejsc przyjeżdżają też (a może przede wszystkim) autokary ze zorganizowanymi grupami dzieci. Postanowiłam jednak się nie zrażać, szczególnie że oryginalna bryła budynku, a także mróz panujący wokół, zachęcały do wejścia do środka.

Wewnątrz też cisza i spokój, ale może to dobre warunki, by wczuć się w bajkowy nastrój. Wczuwanie się ułatwiły krasnoludkowe kapcie, które każdy, niezależnie od wieku, musiał przywdziać.

Później już poszło jak z płatka, gdy pojawiła się koło nas bajkowa postać - nasza przewodniczka (trudno określić, kim była, ale ważne, że bajkowa). Dziewczynki jak zaczarowane wsłuchiwały się we wszystko, co miała do powiedzenia, bez słowa wykonywały polecenia i rozwiązywały zagadki. Ruszyliśmy w podróż po bajkowym świecie, w którym zadomowiły się najróżniejsze postacie z polskiej i obcej literatury. Tylko Koziołka trudno było w tym wszystkim dostrzec...

Najpierw na dużym dotykowym ekranie dopasowywaliśmy postacie do krajów, z których pochodzą, później zajrzeliśmy do ogrodu, gdzie w potężnych kwiatach można było zasiąść i posłuchać bajki.

Byliśmy też w wieży, która spełnia życzenia, w mini sali kinowej, gdzie obejrzeliśmy bardzo stary odcinek „Bolka i Lolka". Najbardziej podobała się nam sala wypełniona ustawionymi na postumentach szklanymi kulami, w których ukryte zostały sceny z bajek i baśni. Za pomocą Róży Wiatrów wybraliśmy jedną z opowieści, a potem jej wysłuchaliśmy.

Ostatnim etapem wizyty w bajkowym świecie było wypełnienie naklejkami specjalnej mapy, na której przedstawione zostały odwiedzane krainy - teraz może ona posłużyć nam jako plansza do gry. Po rozstaniu się z przewodniczką nie omieszkaliśmy odwiedzić księgarni, która - piszę to z żalem - okazała się kompletnym niewypałem. Asortyment niewielki, a dominują książki, których akurat nie cenię za bardzo, na szczęście na otarcie łez znalazło się kilka tytułów wydawnictwa Zakamarki.

Mimo nienaturalnej ciszy panującej w miejscu, gdzie powinno być gwarno i tłoczno, spędziliśmy w baśniowych światach miły czas (na zwiedzanie należy przeznaczyć ok. 1,5-2 h). Po wyjściu postanowiliśmy chwilę jeszcze pozostać w bajkowych klimatach i udaliśmy się do przylegającej do budynku Europejskiego Centrum Bajki Restauracji Bajkowej. Ku naszemu - a szczególnie dzieci - ogromnemu rozczarowaniu i całkowicie wbrew nazwie, nie było w niej nic bajkowego. Ani w wystroju wnętrza, ani tym bardziej w karcie dań nie znaleźliśmy nic zachęcającego i z żalem, a także zdziwieniem, jak można marnować taki potencjał, udaliśmy się w dalszą drogę.

Żałuję nieco, że nie zawitaliśmy do Pacanowa w czasie, gdy odbywają się tam liczne wydarzenia kulturalne, organizowane przez Europejskie Centrum Bajki. Wtedy z pewnością u Koziołka toczy się życie, teraz spowite śnieżną czapą; jest wesoło i bajecznie.

Mam pewnie zbyt wygórowane oczekiwania, wynikające ze znajomości miejsc opartych na podobnych założeniach w innych krajach, dostrzegam jednak szereg niewykorzystanych możliwości, jakie daje tego typu przedsięwzięcie. Chcę wierzyć, że są już plany dalszego rozwoju placówki, a ich realizacja postawi Europejskie Centrum Bajki na iście europejskim poziomie... Czego twórcom i zarządzającym, a przede wszystkim gościom - życzę!

Ewa Świerżewska

fot. Ewa Świerżewska, Łukasz Świerżewski

Europejskie Centrum Bajki im. Koziołka Matołka
ul. Kornela Makuszyńskiego 1
28-133 Pacanów
ecb@pacanow.eu

Wystawa "Bajkowy Świat":
Godziny otwarcia: wtorek-niedziela 9.00-17.00

Rezerwacje: www.rezerwacja.pacanow.eu
41 376 50 79

www.stolica-bajek.pl