Historia jednego gwoździa, czyli Kuźnia Wodna w Gdańsku

Jak nauczyć dzieci historii? Można oczywiście posadzić je z książką i kazać wbijać do głowy fakty znaną metodą „odtąd-dotąd". Niestety niżej podpisana padła ofiarą takiego podejścia i, mimo całego zainteresowania otaczającym światem, już nigdy nie pokocha historii.

Sprawa jest jeszcze trudniejsza w przypadku całkiem małych dzieci. Niby można sprzedawać im wiedzę przy okazji, mimochodem, zwiedzając coś, ale i tak często natykamy się na kompletny brak zainteresowania. Oni najchętniej podróżują od jednego placu zabaw do drugiego z przystankiem na lody i doprawdy trudno się przedrzeć z informacją, nawet w takim miejscu jak Westerplatte.

Jednak kiedy przyjdzie się do Kuźni Wodnej, historia nie pozwala o sobie zapomnieć i uparcie stuka nas w ramię, zwracając na siebie uwagę. A raczej wali ponad dwustukilogramowym młotem, tak że uszy puchną. Młot napędzany jest kołem wodnym o średnicy 4 metrów i trzeba przyznać, że Potok Oliwski sprawia się tu świetnie. Porusza zresztą nie tylko młotem, ale przy pomocy drugiego koła, uruchamia wielkie nożyce do cięcia metalu. To, co wcześniej zajmowało kilka godzin, dzięki nożycom zajmuje kilka sekund. Nie ma lepszego miejsca, by wytłumaczyć dziecku, jak wyglądał postęp techniczny.

Kiedy się na to patrzy, powiedzenie „między młotem a kowadłem" nabiera nagle nowego znaczenia...

Tu z kolei mamy Koło Historii

- Łup! Łup! Łup! - olbrzymi bijak młota rytmicznie opada na kowadło. I pomyśleć, że po kilkuset latach on nadal działa! (Tu nachodzi mnie refleksja na temat obecnych urządzeń technicznych, które może i są bardziej zaawansowane, ale za to projektuje się je tak, by wytrzymały najwyżej dwa lata).

Pierwsza zanotowana wzmianka o kuźni pochodzi z roku 1597 i jest poświadczeniem jej sprzedaży Opatowi Zakonu Cystersów w Oliwie. Potem wielokrotnie zmieniała właściciela, a po II Wojnie Światowej przez kilka lat niszczała, aż wreszcie zajęło się nią Muzeum Techniki. Kompletna odbudowa i częściowa rekonstrukcja zajęła wiele lat, ale w 1978 roku kuźnię wreszcie otwarto jako oddział Muzeum Techniki w Warszawie.

Drewniany budynek zaprasza do środka. Co w nim zobaczymy?

Kuźnia Wodna to unikat. Jedyne takie miejsce w Polsce. Niepozorny budynek kryje w swym wnętrzu narzędzia, będące wspaniałym świadectwem możliwości hydrotechniki. Dziś wydaje się nam, że zrobienie gwoździa nie jest niczym skomplikowanym, ale kilka wieków temu z pewnością wymagało to większego zachodu. Dość powiedzieć, że rzeczony gwóźdź (co prawda pokaźnych rozmiarów) zrobiony w takiej kuźni kosztowałby dzisiaj kilkaset złotych.

Narzędzia kowalskie i dentystyczne

Dlatego gdy już znuży Was widok słoni i pingwinów w Oliwskim Zoo, warto odwiedzić pobliską Kuźnię Wodną. Jeśli dobrze zaplanujecie, być może traficie akurat na pokaz kucia stali lub nawet walki rycerskie. W Kuźni Wodnej odbywają się też koncerty jazzowe, wystawy fotografii oraz imprezy z okazji Dnia Kobiet, Dnia Dziecka czy nawet Walentynek.

Dzielni rycerze ćwiczą przed pokazem. Gdyby nie przejeżdżające za płotem samochody, można by się przenieść w czasie.

I kto powiedział, że w kuźni nie można zorganizować Walentynek? Najważniejszy element wyposażenia jest, trzeba jeszcze rozłożyć skórę niedźwiedzia na klepisku.

A jeśli nawet cała ta technika w ogóle Was nie interesuje, to warto przyjść i popatrzeć na jedne z najpiękniejszych pajęczyn na świecie.

A na koniec obiecane pajęczyny. Mają tam hodowlę pająków jak nic!

Kuźnia Wodna ma klimat!

tekst i fot. Anna Lewandowska
pstryku-pstryk.blogspot.com
www.dwiechochelki.pl

Muzeum Techniki
Kuźnia Wodna w Gdańsku
ul. Bytowska 1a
80-328 Gdańsk
tel. (58) 552-51-51

http://www.kuzniawodna.eu/