Gdy niemożliwe staje się możliwe - co nieco o książkach angielskich autorów

Jak to jest posiadać niezwykłą moc, dzięki której można ocalić świat, lub też znaleźć się niespodziewanie w miejscu, gdzie nic nie jest logiczne i dzieją się rzeczy niesłychane? Na te pytania z pewnością odpowiedzą wielbiciele książek o Harrym Potterze i „Alicji w Krainie Czarów". Miłośnicy „Tajemniczego ogrodu" zapewne także będą chcieli dodać coś od siebie. Rozważania te nie byłyby możliwe, gdyby nie talent pisarzy, pozwalający im na wykreowanie fantastycznego, będącego odskocznią od niekiedy szarej rzeczywistości, świata.

Never give up!

W jaki sposób doszło do tego, że brytyjska nauczycielka, obdarzona przez uczniów nawiązującym do jej nazwiska przydomkiem „Rolling Stone", stała się milionerką i umożliwiła młodym ludziom mentalne wyprawy tam, gdzie niemożliwe staje się możliwe?

Joanne Kathleen Rowling, bo o niej mowa, jest świetnym dowodem na to, że nie należy się zrażać napotykanymi na swej drodze trudnościami. Ta absolwentka Uniwersytetu Exeter, mająca na swoim zawodowym koncie stanowisko sekretarki w Amnesty International w Londynie, nauczycielki angielskiego w Portugalii i francuskiego w Anglii, jest autorką serii książek opowiadających o losach młodego czarodzieja i jego edukacyjnych perypetiach w Szkole Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie. Pomysł napisania „Harry'ego Pottera" zrodził się w jej głowie w 1990 roku, kiedy podróżowała pociągiem z Manchesteru do Londynu. Po kilku latach okazało się, że przemyślenia z tamtego dnia były strzałem w dziesiątkę - otworzyły jej drzwi do spektakularnego sukcesu i popularności na całym świecie. Zanim jednak J.K. Rowling zdobyła ową sławę, pieniądze i uwielbienie milionów czytelników, zmuszona była zmierzyć się z brutalną rzeczywistością. Pisarka ma za sobą rozwód z portugalskim dziennikarzem, zmagania z gnębiącą ją depresją kliniczną oraz wysiłek związany z utrzymaniem córki.

W przerwach pomiędzy uczeniem a opieką nad dzieckiem, Rowling pracowała nad dziełem życia. „Harry Potter" nie został wydany od razu. Autorka podejmowała liczne, jednakże bezowocne próby zainteresowania wydawców książką. Dopiero po zatrudnieniu agenta zakończyły się one sukcesem. Otrzymała pierwsze stypendium, porzuciła posadę nauczycielki i całkowicie poświęciła się pisaniu, co zagwarantowało jej zdobycie wielu prestiżowych nagród oraz pozycji pisarki znanej na całym świecie. Potteromania ogarnęła rzesze czytelników. Powstały adaptacje filmowe. Najbardziej wierni fani Harry'ego i jego przyjaciół zaczęli organizować kolejne zloty „potteromaniaków", podczas których przeistaczają się w czarodziejów z Hogwartu i wymieniają gadżetami ze swoich cennych kolekcji.

W pogoni za białym królikiem

Jak może się skończyć pogoń za białym królikiem, wiedzą doskonale czytelnicy powieści Lewisa Carrolla, który wykreował postać jasnowłosej, nieco zdezorientowanej, dziewczynki, przemierzającej - delikatnie mówiąc - niezwykłą krainę. Zapewne niewielu z nas wie, że autor „Alicji w Krainie Czarów" to człowiek budzący nie tylko podziw, ale również kontrowersje. Lewis Carroll, a właściwie Charles Lutwidge Dodgson, dziewiętnastowieczny brytyjski pisarz, to nie tylko wybitny twórca literatury dziecięcej, lecz również doskonały matematyk i fotograf. Co więcej, w XIX wieku postrzegany był jako najlepszy portrecista dzieci. Jednak myli się ten, kto uważa, że Carroll cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był on bowiem bohaterem skandali obyczajowych - z racji nadmiernego zainteresowania dziewczynkami. Szczególnie widoczne były one podczas organizowanych przez niego balów dziecięcych - zapraszał na nie setki małych gości płci żeńskiej.

Oliwy do ognia dolewał fakt, że mężczyzna przestawał fascynować się dziewczynkami w momencie, gdy zaczynały dojrzewać. To nie jedyne sensacyjne fakty z życia pisarza. Wprost nie do wiary wydaje się informacja, iż znalazł się on na liście osób podejrzanych o bycie seryjnym mordercą Kubą Rozpruwaczem! Dowodów popierających tę hipotezę nie znaleziono. Jednakże w świetle zarzutu tego rodzaju, mimo że badacze literatury nie traktują owego oskarżenia poważnie, w niektórych czytelnikach zasiane zostało ziarno zwątpienia co do niewinnej natury „Alicji w Krainie Czarów".

W gąszczu tajemnic

Jak wiele czaru i uroku musi mieć miejsce, by stać się inspiracją dla pisarza? Można to sprawdzić, wybierając się do Great Maytham Hall - dworu w okolicach Rolvenden, znajdującego się w angielskim hrabstwie Kent. To właśnie tam Frances Hodgson Burnett, angielska powieściopisarka, poczuła przypływ weny twórczej i powzięła decyzję o napisaniu „Tajemniczego ogrodu". Ta zaliczana do kanonu klasyki dziecięcej powieść obyczajowa, uważana jest współcześnie za najlepsze dzieło tejże pisarki. Czytelnik ma okazję przekroczyć mury zapomnianego i zaniedbanego ogrodu, by wraz z główną bohaterką, Mary Lennox, odkrywać intrygujące tajemnice.

Warto zaznaczyć, że ogrody odgrywają istotną rolę w literaturze brytyjskiej. Od XVIII wieku dużą popularnością cieszyły się tzw. ogrody angielskie, mające nastrojowo-sentymentalny charakter, stylizowane na naturalne parki krajobrazowe. Jednak przedstawiony przez Burnett ogród - poza nostalgicznym klimatem - ma niewiele wspólnego z zadbanymi i wypielęgnowanymi ogrodami angielskimi. Aczkolwiek właśnie to miejsce odmienia życie bohaterów utworu. Mary odnajduje w sobie pokłady wrażliwości i zaczyna w pełni cieszyć się życiem. Colin, dotychczas przekonany o swej śmiertelnej chorobie, zaczyna nabierać sił i wiary, że będzie żył. Jego ojciec zaś, pan Craven, uświadamia sobie, jak bardzo kocha swoje dziecko, które do tej pory obwiniał za śmierć żony.

Burnett, która jako szesnastolatka, tuż po śmierci ojca, przeniosła się do USA, to prywatnie dwukrotna mężatka oraz matka dwóch synów. Po śmierci starszego z nich popadła w depresję, z którą walczyła przez dużą część życia. Jednym ze sposobów walki z tą jakże ciężką chorobą, było wydanie autobiografii poświęconej zmarłemu - „The One I Knew Best of All". Frances Hodgson Burnett napisała około 40 powieści, przede wszystkim dla dzieci. Zdobyła także popularność dzięki romantycznym powieściom dla dorosłych. Jej dzieła zostały przetłumaczone na wiele języków obcych, niektóre z nich doczekały się adaptacji teatralnych i filmowych.

***

Za każdym razem, gdy sięgniemy po którąś z książek, nie zapominajmy o ich twórcach. I o tym, że czasami niemożliwe staje się możliwe...

Aneta Jońca

Materiał przygotowany we współpracy z serwisem www.zosiaikevin.pl